Afvallen met mindfulness

Hoe vaak besteed jij echt aandacht aan wat je eet en hoe je beweegt? Vaak eten we op de automatische piloot. Hetzelfde geldt voor bewegen. We zetten maar zelden met al onze aandacht de ene voet voor de andere. En dat is terug te zien in de cijfers. Het aantal mensen dat kampt met een ongezond gewicht is inmiddels schrikbarend hoog. Je bent dus zeker niet alleen, als ook jij moet vechten om de kilo’s eraf te krijgen.

Het komt maar zelden voor dat we er met al onze aandacht bij zijn. En daar zit precies het probleem. Je kan diëten tot je erbij neervalt, maar als je er niet met je aandacht bij bent, weet je niet weet wat je nodig hebt. Dan levert diëten weinig op. Misschien dat je het vandaag wint van die zak chips, en misschien volgende week nog steeds, maar daarna is ‘ie er ineens weer. 

Mindful afvallen gaat precies daarover. Het gaat erom dat je je bewust wordt hoe je met je lichaam omgaat. Dat is geen quick fix. Er bestaat geen quick fix voor het aanleren van nieuwe gewoontes. Maar gelukkig is het wel een effectieve ‘fix’. En ook nog eens één die makkelijk vol te houden is, omdat je niets hoeft te forceren. 

Benieuwd naar meer mindfulness vormen welke je kunnen helpen bij het afvallen? 

Mindful eten 

Mindful eten betekent niet dat je jezelf moet veroordelen als je een keer een minder gezonde keuze maakt. Het gaat erom dat je leert om op een andere manier tegen eten en bewegen aan te kijken. Het gaat erom dat je jezelf en je lichaam leert kennen, en jezelf leert vertrouwen. Dan volgt de rest vanzelf. 

Bij mindful afvallen hoort dan ook geen extreme sapkuur, geen verboden-ingrediënten-lijst, en ook geen bootcamp. Als je eet met een bepaald doel – afvallen – dan eet je niet met aandacht. Dan ben je niet bij het eten op je bord, maar bij het lichaam dat je wil. Hoe begrijpelijk die wens ook is; eten met iets anders in je hoofd, is precies waar je vanaf wil. 

In onze wereld ligt er veel druk op hoe we er uitzien. Dat brengt een hoop stress en valse verwachtingen met zich mee. Vaak zien we eten of bewegen dan ook als een beloning of een straf. Je vindt soms dat je iets lekkers ‘verdiend’ hebt’. Je ‘mag’ op de bank hangen – of juist niet. Maar ondertussen ga je over onze grenzen heen: als je geobsedeerd bezig bent met dun zijn, druk je hongergevoelens weg en eet je al snel te weinig. Als je de neiging hebt te veel te eten, zie je de signalen dat je vol zit over het hoofd.

Het doel van mindfulness is dan ook heel simpel: leren om die signalen niet meer over het hoofd te zien. Dan komt het afvallen vanzelf. Iets mindful doen betekent niets meer dan dat je bewust aanwezig bent terwijl je doet wat je doet. Je kan dan oprecht genieten van je eten – zonder schuldgevoelens, stress of intern commentaar. Ondertussen herstel je de relatie met je zintuigen, en die weten precies wat je nodig hebt. Daar mag je op vertrouwen. 

Overigens moet daarbij gezegd dat er uitzonderingen zijn. In het geval van serieuze eetstoornissen, of bij een aantal zeer specifieke fysieke afwijkingen is het belangrijk om professioneel begeleid te worden terwijl je mindful leert eten. 

Hoe mindfulness helpt om af te vallen

Als je eenmaal je aandacht erbij kan houden, verdwaal je niet meer zo snel in je eigen geest. Je raakt dan minder verstrikt in de complexe emoties die vaak bij afvallen horen. Als je je meer bewust bent van het moment, is je geest rustiger. En als je geest rustiger is, ben je minder vatbaar voor emotie-eten. 

Ook krijg je meer inzicht in jezelf. Je kan je eet- en bewegingspatronen beter doorzien. Dat helpt je vervolgens weer om betere keuzes te maken. Als je meer rust en duidelijkheid ervaart, voel je je beter over de manier waarop je eet en beweegt. Dat motiveert. En ook fijn: je bent wat vriendelijker tegen jezelf. Je veroordeelt jezelf minder hard op de dagen dat het minder goed lukt. 

Afvallen met mindfulness volgens de wetenschap

Uit eerder onderzoek blijkt dat mensen die bewuster zijn gaan eten, nu vaak voor een kleinere portie kiezen. Overigens betekent dit niet dat bewust eten per definitie tot kleinere porties leidt – dat heeft er meer mee te maken dat dit onderzoek vooral is gedaan bij mensen die het nodig hadden om af te vallen. Mindful eten kan tot kleinere porties leiden omdat het ertoe leidt dat je keuzes maakt die bij jouw lichaam passen. Als je nu dus een wat onrealistisch zelfbeeld hebt en eigenlijk maar drie kilo weegt, ga je dus juist wat meer eten. 

Verder blijkt uit de onderzoeken dat het gewichtsverlies vaak blijvend is. Dat is een belangrijk punt. Zoals iedereen weet is dat vaak het moeilijkste deel. Met andere afvalmethodes lukt afvallen vaak ook wel, maar de overgrote meerderheid zit binnen vijf jaar weer op het oude gewicht. Dat is met mindful eten anders, omdat het niet gaat over doelen of beperkingen, maar over een verandering van perspectief. Afvallen kan uiteraard ook met bijvoorbeeld yoga!

Mindfulness: meer dan afvallen 

Zoals je misschien al begrijpt, gaat mindfulness over veel meer dan afvallen. Het gaat erom dat je in staat bent de juiste keuzes te maken in het moment zelf, door bewust aanwezig te zijn. Die aandacht kan je trainen en vervolgens toepassen op elk vlak – dus ook je eetgewoontes. 

Je kan je bewuste geest meenemen naar je werk, maar ook naar de supermarkt, de sportschool of de koelkast. Door bewust aanwezig te zijn, ben je beter in staat keuzes te maken op basis van je interne kennis – in plaats van op basis van een impuls, een voorbij waaiende gedachte of emotie. 

De geest is een sterk wapen. Als je daar geen controle over hebt, winnen je emoties en gewoontes het van jou. Mindfulness-meditaties zijn er om je geest te trainen en die verhouding om te draaien. Niet je emoties, maar jij beslist wat er gebeurt. 

Weten wie je bent - en eerlijk zijn tegen jezelf - helpt je te begrijpen waarom je eet zoals je eet. Mindfulness dwingt je daarbij stil te staan. Het maakt je bewust van wat er in je geest gebeurt. Door dit observatievermogen te trainen, zie je sneller dat je impulsief reageert. Als je doordacht reageert, is het echt vele malen makkelijker om zonder enig schuldgevoel een keer een bak chips leeg te eten. 

Mindfulness is geen nieuw concept. Het is een benadering die al lang meegaat. Het is getoetst, verbeterd, nog meer getoetst, en nog meer verbeterd. Het wordt overal ter wereld toegepast. Het maakt niet uit waar je vandaan komt, of wat je lichaam nodig heeft: mindful eten kan iedereen leren. 

Wil jij dat ook? Ga dan eens langs bij een yoga- of mindfulness cursus in de buurt, en onderzoek zelf of mindfulness ook bij jou past.