Mindfulness voor ouderen

Laten we er niet omheen draaien: een 60-plusser is geen dertiger. Toen je dertig was kon je het best hebben om een jaar waardeloos voor jezelf te zorgen. Je kon nachten doorhalen. Je kon 10 kilo aankomen, en het er makkelijk weer af krijgen. Die tijden zijn voorbij. Gelukkig maar. Niemand wordt gelukkig van slecht voor zichzelf zorgen.

“Aging is an extraordinary process where you become the person you always should have been”. 

  • David Bowie

Een 60-plusser kan nog ontzettend fit zijn, maar je krijgt het niet cadeau. Je moet er echt wel wat voor doen om gezond oud te worden. Goed voor jezelf zorgen is belangrijk. Als je iets leert met de jaren is het wel dat je moet doen wat voor jou werkt, voelen wat het is dat jij nu nodig hebt. Ofwel: er met je aandacht bijblijven, mindful omgaan met jezelf.

De mindfulness-methodes leren je om opmerkzaam te zijn. Opmerkzaamheid is een eigenschap die iedereen in zich draagt, ongeacht hoe oud we zijn. Maar over het algemeen is het geen vaardigheid die we actief hebben ontwikkeld. Je leervermogen is misschien niet meer wat het was, maar dat betekent niet dat je niet meer kan leren – integendeel. Het betekent alleen dat het anders werkt, dat je iets anders nodig hebt. 

Mindful ouder worden anno nu

De ouderen van nu zijn dus geen dertigers, maar ook niet de bejaarden van vroeger. De rollators, de berg medicijnen, de maaltijden van tafeltje-dek-je; het zijn bekende associaties, maar ze doen geen recht aan de huidige werkelijkheid. Ja, het lichaam wordt ouder. En ja, dat brengt veranderingen met zich mee. Maar deze generatie is gezonder en fitter dan ooit. 

Ze heeft bovendien helemaal geen zin om totaal afhankelijk van anderen te moeten wachten op het einde – een einde dat ook nog eens steeds later komt. Ouder worden anno nu is dan ook een andere ervaring dan die van je ouders. Dat komt natuurlijk mede doordat er medisch gezien steeds meer mogelijk is; veel ouderdomsziekten kunnen inmiddels verlicht of zelfs genezen worden. Maar daarnaast speelt leefstijl een belangrijke rol. 

Je kan veel doen om te zorgen dat je prettig oud wordt, en velen doen dat dus ook: gezond eten, niet roken, weinig alcohol drinken, genoeg bewegen. Mindfulness beoefenen hoort zeker in dat rijtje. Ook je geest kan lang fit en flexibel blijven als je je daarvoor inzet. Mindfulness is voor alle leeftijden belangrijk, zelfs voor kinderen, maar vanaf een bepaalde leeftijd al helemaal. Je geest trainen hoort erbij, net zoals slapen, goed eten en bewegen.

Dementie, de dood, verlies, wijsheid en loslaten

Als 60-plusser hou je je bezig met andere onderwerpen. En dat is ook logisch. Hoe oud je precies moet zijn om jezelf ‘senior’ te noemen is tamelijk subjectief, maar je zit in ieder geval in een andere, nieuwe levensfase, waarin andere vragen belangrijk zijn. 

Het is een fase waarin het arbeidzame leven wordt afgerond, waarin je nieuwe doelen formuleert. Eén waarin de balans van het leven wordt opgemaakt, en er behoefte is aan een aanpak die je voorbereid op alles dat nu op je afkomt. Verlies, rouw, angst voor de dood en dementie, een goede voorbereiding op het einde; dat speelt vanaf een bepaald moment gewoon meer. Leren loslaten is niet simpel, maar op een gegeven moment kan je niet anders als je gezond oud wil worden. Daar is de mindfulness-methode voor bedoeld; om je daarbij te helpen. 

Hoe werkt mindfulness?

“By the time you’re eighty years old you’ve learned everything. You only have to remember it.” 

  • George Burns (1896-1996)

Mindfulness helpt je om met je aandacht bij het huidige moment te blijven. Om daar onbevooroordeeld naar te kijken, zodat je kan zien wat het is dat je nu nodig hebt. Je leert zinvolle en minder zinvolle gedachten te onderscheiden. Je leert gevoelens en emoties die je niet verder brengen, los te laten. En gevoelens en emoties die dat wel doen, serieus te nemen. 

Met de mindfulness-methode train je de geest om liefdevol, onderzoekend en nieuwsgierig naar je ervaringen nu te kijken. Je leert het verleden en de toekomst los te laten, en te zien waar je nu bent. Door te accepteren waar je nu bent, kan je het beste halen uit wat er nu in zit. 

Positieve effecten van mindfulness voor ouderen

  • Versterking van je immuunsysteem;
  • Vermindering van stress;
  • Verlaging van je bloeddruk;
  • Beter slapen;
  • Beter kunnen ontspannen;
  • Verbeterd concentratievermogen; 
  • Verbeterd geheugen; 
  • Verbeterde stemming;
  • Minder angst voor eenzaamheid, ziekte en dementie;
  • Voorbereiding op het einde; 
  • Afnemend gevoel van frustratie;
  • Vervelende gevoelens en ervaringen een plek geven.

 Mindfulness-cursussen voor ouderen

Ben jij ook al wat ouder, en wil je graag aan mindfulness beginnen? Kijk dan even rond voor een mindfulness cursus die bij jou past. Als je dat doet bij een yogacentrum, ben je bovendien meteen in de gelegenheid om kennis te maken met de wereld waar mindfulness uit is voortgekomen: die van yoga en meditatie. Er zijn heel veel yogascholen te vinden waar ze je graag op weg helpen. Ook bij jou in de buurt.